ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Άρθρο του Θανάση Μπούμη Α.Μ, Μέλος Δ.Σ.  Π.Ο ΕΜΔΥΔΑΣ, π. Προέδρου Π.Ο ΕΜΔΥΔΑΣ. Έχει κατατεθεί στο περιοδικό “ΑΡΜΟΣ” για δημοσίευση στο 20ο τεύχος του.

Μπροστά στην οικονομική κρίση και τα δεινά που αυτή φέρνει, οφείλουμε όλοι και πολύ περισσότερο εμείς οι μηχανικοί με τις γνώσεις και την εμπειρία που διαθέτουμε να απαντήσουμε με ευθύνη στις προκλήσεις των καιρών. Θα πρέπει να θέσουμε την τεχνογνωσία στην υπηρεσία του ανθρώπου υιοθετώντας ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης για τη χώρα.

Το μοντέλο της Βιώσιμης Πράσινης Ανάπτυξης μπορεί ν’ αποτελέσει κατευθυντήριο οδηγό μαζί με την Αποκέντρωση. Βασική προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η ανάπτυξη των Υποδομών και τα Δημόσια Έργα. Το ενοποιημένο (Υπ. Δημοσίων Έργων & Μεταφορών) αποτελεί σοβαρό άλμα μπροστά.

• Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης στον Ελλαδικό χώρο είναι ζήτημα προτεραιότητας.  Το χωροταξικό πλαίσιο της χώρας χρειάζεται να ξανασχεδιαστεί με νέες κατευθύνσεις που θα ανταποκρίνονται στα νέα δεδομένα. Παράλληλα θα πρέπει να αναθεωρηθούν και τα τρία βασικά ειδικά χωροταξικά πλαίσια, της βιομηχανίας, εκείνο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τέλος για τον Τουρισμό. Σε τοπικό επίπεδο θα πρέπει να κάνουμε τις πόλεις βιώσιμες, ανθρώπινες, ευχάριστες και ασφαλείς, με σοβαρές επεμβάσεις ανάπλασης, δημιουργίας ελεύθερων χώρων πρασίνου, αντιμετωπίζοντας την ατμοσφαιρική ρύπανση και την ηχορύπανση.
• Μπροστά στη κλιματική αλλαγή, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η διαμόρφωση ολοκληρωμένης πολιτικής για το κλίμα και την προστασία του περιβάλλοντος. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να αξιοποιηθεί άμεσα  το χρηματοδοτικό πρόγραμμα life+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο για τη χρονική περίοδο 2007 – 2013 αποτελεί μοναδικό χρηματοδοτικό εργαλείο υποστήριξης και προώθησης της περιβαλλοντικής πολιτικής.
• Στο πεδίο της ενέργειας η ενεργειακή πολιτική θα πρέπει να αλλάξει, αξιοποιώντας και αναδεικνύοντας τα πλεονεκτήματα του φυσικού πλούτου της χώρας μας, τον ήλιο, τα νερά και τον άνεμο. Το νέο πρότυπο θα πρέπει να βασίζεται στις πλούσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που διαθέτει η χώρα μας. Θα πρέπει να δεσμευτούμε με στόχους και σε συγκεκριμένους χρόνους, ώστε οι ΑΠΕ να ανέβουν σε ποσοστά παραγωγής και κατανάλωσης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνουν σημαντικές αλλαγές στα συστήματα παραγωγής και κατανάλωσης  ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της αναδιάρθρωσης.
• Στο φυσικό πλούτο της χώρας μας συμπεριλαμβάνεται φυσικά και ο ορυκτός, ο οποίος εδώ και δεκαετίες έχει ξεχαστεί και θα πρέπει να έρθει και πάλι στην επιφάνεια αξιοποιώντας τις τεράστιες δυνατότητες προσφοράς του στην ανάπτυξη της οικονομίας.
• Στην νεοφιλελεύθερη πολιτική της ιδιωτικοποίησης, θα πρέπει να προβάλλει ένα νέο μοντέλο  διαχείρισης των Υδάτινων Πόρων. Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ θα πρέπει να διατηρήσουν το Δημόσιο χαρακτήρα  και τον έλεγχο της Διοίκησης τους από το Δημόσιο, προκειμένου να κατοχυρωθεί ο κοινωνικός και αναπτυξιακός τους ρόλος.
• Βασική πολιτική επιλογή θα πρέπει να είναι επίσης η σωστή διαχείριση των προστατευομένων περιοχών ώστε αυτές να γίνουν πόλοι τοπικής Πράσινης Ανάπτυξης.
• Στα πλαίσια αυτά οι Πολιτικές για τα Δάση πρέπει να απαντούν στα θέματα πρόληψης, καταστολής και αποκατάστασης. Σε προηγούμενο άρθρο έχουν διατυπωθεί αναλυτικά συγκεκριμένες προτάσεις μετά τις μεγάλες πυρκαγιές στην Ηλεία και πρόσφατα στην Αττική.
• Στον Αγροτικό τομέα, δίνοντας προτεραιότητα στον αγρότη, θα πρέπει να προχωρήσει η αναγέννηση της υπαίθρου σε συνδυασμό με την Πράσινη Ανάπτυξη στους τομείς του εκσυγχρονισμού των καλλιεργειών, της παραγωγής τροφίμων και ιδιαιτέρα προϊόντων με ταυτότητα, της ανάπτυξης του Μεσογειακού Μοντέλου διατροφής, της ανάπτυξης του αγροτουρισμού, του καθορισμού χρήσεων γης, της αύξησης των Δημοσίων Επενδύσεων, της προστασίας του αγροτικού εισοδήματος και της αύξησης των συντάξεων.
• Στο νέο αναπτυξιακό μοντέλο η Πολιτιστική κληρονομιά και ο Τουρισμός μπορούν να προσφέρουν τεράστιους πόρους αυξάνοντας τον πλούτο της χώρας.
• Ειδικό θέμα μεγάλης σημασίας είναι η ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων και ιδιαίτερα των στερεών αποβλήτων, με  μείωση της παραγωγής τους, ανάκτηση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των υλικών.

• Στον Τομέα των Δημοσίων Έργων  και των υποδομών θα πρέπει άμεσα να γίνει αύξηση των Δημοσίων επενδύσεων, με στόχο η συνολική αύξηση του προγράμματος να φτάσει στο ποσοστό του 4% του ΑΕΠ, με την κατάθεση του νέου προϋπολογισμού που θα δοθεί για διαβούλευση τον προσεχή Νοέμβριο στους Φορείς και θα ψηφιστεί από την Βουλή τον Δεκέμβριο. Παράλληλα θα πρέπει να αναμορφωθεί και επιταχυνθεί η υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2007 – 2013. Για την υλοποίηση του προγράμματος απαιτείται η θέσπιση Γενικής Δ/νσης σχεδιασμού και προγραμματισμού των Δημοσίων Έργων ώστε να υπάρχει ομαλή ροή των πόρων διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τους τρεις παράγοντες που διαμορφώνουν το σύστημα παραγωγής των Δημοσίων Έργων:  ΧΡΗΜΑ – ΧΡΟΝΟΣ – ΠΟΙΟΤΗΤΑ. Για τη διασφάλιση των τριών παραπάνω παραγόντων απαιτείται η αναβάθμιση των παρεχομένων  υπηρεσιών σε πέντε επίπεδα: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΩΡΙΜΑΝΣΗ, ΣΩΣΤΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ, ΑΡΤΙΑ & ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ, ΣΩΣΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ. Εργαλείο υλοποίησης των παραπάνω είναι η εφαρμογή του συστήματος της Διοίκησης μέσω Στόχων σε συνδυασμό με τη χρηστή Διοίκηση. Παράλληλα απαιτείται η βελτίωση – αντικειμενικοποίηση του θεσμικού συστήματος ανάθεσης μελετών, έργων, προμηθειών και πάσης φύσεως υπηρεσιών και η απλούστευση των διαδικασιών, ώστε ν’ επιτευχθεί καλύτερο αποτέλεσμα για το Δημόσιο συμφέρον, τη διαφάνεια, τον υγιή ανταγωνισμό. Για το σκοπό αυτό μεγάλης σημασίας θέμα είναι η δημοσιοποίηση στο διαδίκτυο κρίσιμων  υπουργικών αποφάσεων, συμβάσεων, συμπληρωματικών συμβάσεων, παρατάσεων κλπ. Προκειμένου να εξασφαλιστεί το κοινωνικό όφελος και η οικονομία στα έργα και τις μελέτες, θα πρέπει να επανεξεταστεί ο νόμος των ΣΔΙΤ, που καταψηφίστηκε το 2005 στη Βουλή, από το σύνολο της αντιπολίτευσης. Δυστυχώς επαληθευτήκαμε στις προβλέψεις που είχαμε διατυπώσει την ίδια χρονική περίοδο στο 1^ο  ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ  των ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ του ΔΗΜΟΣΙΟΥ & της ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ. Το σύστημα απέτυχε και παραμένουν πάντα επίκαιρες οι θέσεις που έχουμε διατυπώσει κατ’ επανάληψη για το θέμα.  Επίσης, για τις παραχωρήσεις, όπου διοχετεύεται μεγάλο ποσό κονδυλίων, θα πρέπει να επανεξεταστεί το σύστημα παραγωγής και στα τρία επίπεδα: ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ, ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ, ΕΠΟΠΤΕΙΑ.

Η αναφορά όλων των παραπάνω αξόνων γίνεται προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα το καινούργιο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει ο Διπλ. Μηχανικός στα νέα δεδομένα, ρόλο βέβαια που θα πρέπει να αναγνωρίσει  η Πολιτεία, τόσο θεσμικά όσο και οικονομικά.

Το κεντρικό μήνυμα του 1^ου ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ για τον Διπλωματούχο Μηχανικό – Manager γίνεται και πάλι επίκαιρο. Στο βαθμό που μοχλός για την ανάταση της οικονομίας γίνεται η ανάπτυξη και ιδιαίτερα η Πράσινη, ο Διπλ. Μηχανικός γίνεται εκ των πραγμάτων manager όχι μόνο στη Τεχνική Υπηρεσία αλλά στο σύνολο της Δημόσιας Διοίκησης.